Riet de Graaf

Banner_RietenIlsedeGraaf

De boerin staat haar mannetje in Altena 

Hoe blijf je boeren in Altena? Door in te spelen op verandering, samen te werken en kennis te delen zo leert het verhaal van familie De Graaf wonend aan Rijksweg 1 in Nieuwendijk. Aan tafel met Riet de Graaf-Groeneveld (1957), een telg uit een boerengeslacht, haar dochter Ilse (1981) en zoon Toon (2012). Riet groeide op in een boerderij aan de Werkensedijk in Werkendam, waar nu Leevboerderij het Erfdeel te vinden is. Een gezin van negen kinderen, vijf meisjes en vier jongens en een inwonende opa. Riet: ‘Ik was het liefst buiten. Het boerenleven heeft me altijd getrokken. Ik denk dat het ook te maken heeft met een gevoel van vrijheid.’ Wat dat betreft had het schippersleven ook wel iets voor haar geweest. Riet’s moeder Bep Groeneveld-Hoogendoorn komt uit een schippersgeslacht. Dat schippers en boeren best samengaan blijkt wel uit het feit dat vader en moeder Groeneveld volgend jaar 60 jaar getrouwd zijn. ‘Toch viel het niet altijd mee voor mijn moeder. Ze was angstig voor van dieren. Ze hield zich vooral met het huishouden bezig.’ Veel tijd voor andere dingen was er ook niet. Met een groot gezin kinderen en een schoonvader is er altijd wel iets te doen. Riet: ‘Het huishouden was niet aan mij besteed. Liever werkte ik mee met mijn vader Hugo. Ik voelde me gewaardeerd en deed het werk altijd met liefde en plezier.’ Na de Mavo zat verder leren er niet in; landbouwonderwijs voor meisjes was toen niet gebruikelijk en er was thuis hulp nodig.

Boerinnen zijn de maatschappelijk spil op het bedrijf 

Meebewegen
Op haar 19e trouwde ze met Dirk. Een boerenzoon met een gemengd boerenbedrijf, net als haar vader. In 1980 verdween het melkvee. Het werd een akkerbouwbedrijf met vleesvee en schapen. Riet hielp op de boerderij, zoals ze dat vroeger gewend was. In 1979 werd ze moeder van Arjan en twee jaar later van Ilse. Het was hard en veel werken en weinig verdienen. In 1996 besloten Riet en Dirk dat het tijd was om de bakens te verzetten en een professionele pensionstal voor paarden te bouwen. Ilse: ‘Ik was 15 en hoorde de plannen aan, maar kon het niet geloven.’ Een ander leven brak aan, met veel mensen over de vloer. ‘Het was een goede beslissing. Om te overleven als boer moet je meebewegen met wat de vraag is. Vasthouden aan het oude helpt je daarbij niet.’ In 2002 werd ze bestuurslid en na de fusie voorzitter van ZLTO Altena-Biesbosch. De Zuidelijke Land-en tuinbouworganisatie bood Riet de kans om haar leergierigheid de vrije loop te laten. Wat vroeger niet kon, was nu wel mogelijk. Riet volgde vele (bestuurders)cursussen en is sinds 2011 voorzitter van de landelijke vakgroep LTO Paardenhouderij.

Samenwerken
Dochter Ilse kon na de Mavo wel verder leren. Nieuwe tijden, met ook voor vrouwen meer mogelijkheden. Lesgeven bleek het beste bij Ilse te passen. Ze volgde de opleiding tot leraar in het agrarisch onderwijs in Den Bosch. Ilse: ‘Er komt een moment dat je er achter komt dat er meer is dan als een cowboy op je paard rijden en ga je op zoek naar een beroep wat langer vol te houden isen te combineren met het moederschap. Ilse trouwde in juni 2006 met Engel Kramer en ging in Werkendam wonen. Engel werkte voor een loonbedrijf met de bedoeling dit over te nemen. In september 2007 werd hij ernstig ziek. In januari 2008 overlijdt hij veel te jong op 37-jarige leeftijd. ‘Het bedrijf heb ik volgens afspraak en in de geest van wat Engel wilde overgenomen’, vertelt Ilse. ‘In juni ben ik naar De Schans verhuisd naar het huis wat bij het bedrijf hoorde. Sommige mensen verklaarden me voor gek, maar ik dacht: ik ga het gewoon proberen; ik ben het aan Engel verplicht.’ Het was een taaie tijd. Je man verliezen en dan een bedrijf overnemen in een tijd waarin de economische crisis uitbreekt. Ilse: ‘Zonder familie, vrienden en medewerker had ik het niet rond gekregen.’ Broer Arjan was de redder in nood. ‘Vaktechnisch wist Arjan van alles. Ik had daar echt geen kaas van gegeten.’ Stug hield ze vol ook al klonk om haar heen ‘wat moet dat vrouwke alleen met zo’n bedrijf.’ Maar ze stond er niet alleen voor. Daarover zijn Ilse en Riet het stellig eens: ’Het boerenbestaan is een manier van leven, niet alleen van je brood verdienen. Samenwerken zit in ons bloed en is ook broodnodig.’ In 2012 besluit Ilse te stoppen. ‘Ik heb het naar eer en geweten geprobeerd.’ Inmiddels is ze samen met haar huidige man Jeroen Boots verhuisd naar Babyloniënbroek. ‘We zitten er op onze plek. Er heerst een boerenmentaliteit, daar voel ik me bij thuis. En Toon ook. Hij is gefascineerd door alle trekkers die door het dorp rijden.’

 

Contactgegevens

 

 

 

Riet de Graaf
Mesland & Akkerbouw en paardenhouderijbedrijf “Stal de Graaf”
Rijksweg 1
Nieuwendijk
06 18890502

www.staldegraaf.nl

Vakgebied

Agrarisch  

Bekijk ook de andere vrouwen